Krótka odpowiedź: bonding kompozytowy to żywica nakładana bezpośrednio na ząb w jednej wizycie, zwykle bez szlifowania, tańsza, ale mniej trwała (średnio około 5 lat) i podatna na przebarwienia. Licówki porcelanowe wykonuje laboratorium, wymagają 3–4 wizyt i zwykle niewielkiego szlifowania, za to wytrzymują średnio 10 lat i dłużej oraz nie zmieniają koloru. Bonding sprawdza się przy drobnych poprawkach, licówki przy większych zmianach i oczekiwaniu trwałości.
Czym jest bonding, a czym licówki
Bonding kompozytowy
To mało inwazyjne nałożenie żywicy kompozytowej na powierzchnię zęba, które zmienia jego kolor i kształt oraz koryguje defekty. Kompozyt mocno łączy się ze szkliwem, więc zwykle nie trzeba usuwać tkanki.
Jak wygląda zabieg:
- Lekarz analizuje proporcje uśmiechu (cyfrowo lub ręcznie) i planuje kształt zębów.
- Dobiera kolor kompozytu, np. nakładając na ząb próbki materiału.
- Izoluje zęby koferdamem lub wałeczkami ligniny.
- Czyści powierzchnię, wytrawia ją kwasem i nakłada system łączący.
- Warstwami nakłada i modeluje kompozyt, utwardza go lampą, a na koniec poleruje.
Licówki porcelanowe
To cienkie płatki ceramiki przyklejane do przedniej powierzchni zębów. Korygują przebarwienia i defekty szkliwa. Wykonuje się je z porcelany skaleniowej, ceramiki wzmacnianej leucytem, dwukrzemianu litu (e.max) lub cyrkonu.
Leczenie zaczyna się od oceny twarzy, ułożenia warg i widoczności zębów. Technik przygotowuje model woskowy (wax-up), a lekarz robi próbę w ustach (mock-up), żeby pacjent zobaczył efekt przed szlifowaniem. Następnie zęby są delikatnie przygotowane, wykonuje się skan lub wycisk, a licówki powstają w laboratorium.
Bonding a licówki: porównanie
| Bonding kompozytowy | Licówki porcelanowe | |
|---|---|---|
| Materiał | żywica kompozytowa | porcelana skaleniowa / dwukrzemian litu |
| Szlifowanie | brak lub minimalne | zwykle minimalne |
| Trwałość | średnio około 5 lat | średnio 10 lat i więcej |
| Estetyka | wysoka | bardzo wysoka |
| Stabilność koloru | podatny na przebarwienia | odporne na przebarwienia |
| Liczba wizyt | jedna | 3–4 |
| Wymiana | mniej więcej co 5 lat | zwykle co 10–15 lat |
| Cena | niższa | wyższa, orientacyjnie 200–500 € za ząb w Turcji |
Bonding a różne rodzaje licówek
Lumineers
Najcieńsze licówki porcelanowe, często bez szlifowania. Jeśli zęby się kwalifikują, a budżet na to pozwala, to najbliższa bondingowi alternatywa, bo oba rozwiązania nie wymagają szlifowania. Więcej: Lumineers, licówki bez szlifowania.
Laminaty porcelanowe
Laminaty z porcelany skaleniowej są bardzo przezierne i wymagają niewielkiego szlifowania, ale słabo maskują mocne przebarwienia i są kruche. Laminaty z dwukrzemianu litu (e.max) są wytrzymalsze i dłużej służą. W przeciwieństwie do bondingu wymagają skanu i pracy laboratorium, podczas gdy kompozyt nakłada się w jednej wizycie. Badania kliniczne pokazują wyższą przeżywalność cienkich licówek ceramicznych niż bondingu w obserwacjach 5- i 10-letnich.
Cyrkon
Bardzo wytrzymały, wykonywany w technologii CAD/CAM, dobry przy dużych szparach i rozległych odbudowach. Wymaga jednak szlifowania około 1 mm, podczas gdy bonding przy przebarwieniach, szparach i pęknięciach potrzebuje około 0,3 mm lub nic. Cyrkon może służyć nawet 15 lat.
e.max
Bardzo przezierny, z szeroką gamą kolorów, daje efekt najbliższy naturalnym zębom. Ma znacznie wyższą wytrzymałość na zginanie niż kompozyt i stabilność chemiczną, dlatego jest trwalszy. Zobacz licówki e.max w Turcji.
Bonding czy licówki na zęby przednie
Licówki pokrywają całą przednią powierzchnię zęba (albo cały ząb, jeśli to korona). Bonding stosuje się do odbudowy ukruszonych zębów, zamykania szpar (diastemy), maskowania przebarwień i korekty kształtu oraz wielkości zębów przednich.
Co wybrać?
To zależy od Twoich oczekiwań i od tego, do czego kwalifikują się Twoje zęby.
- Licówki porcelanowe są dobrym wyborem przy większych zmianach kształtu, mocnych przebarwieniach i gdy liczy się trwałość.
- Bonding jest świetny, jeśli nie chcesz ingerować w zęby, a chcesz poprawić ich wygląd, i jeśli zależy Ci na niższym koszcie.
Bonding jest tańszy, bo nie wymaga laboratorium i jest mniej wizyt. Ceny u bardzo doświadczonych lekarzy potrafią jednak zbliżać się do cen licówek.
Zalety i wady
Bonding: zalety
- kolor zbliżony do zęba i dobra harmonia estetyczna,
- zachowanie zdrowej tkanki,
- dobre połączenie ze strukturą zęba,
- możliwość zastosowania na różnych powierzchniach zębów,
- łatwa naprawa.
Bonding: wady
- skurcz materiału podczas utwardzania,
- trudniejsze modelowanie i polerowanie,
- wymaga precyzyjnej izolacji i techniki,
- mniejsza odporność na ścieranie przy dużych siłach zgryzu,
- większa reakcja na zmiany temperatury.
Licówki: zalety
- minimalne szlifowanie i zachowanie większości zęba,
- stabilny kolor,
- mocne połączenie ze szkliwem,
- naturalne przepuszczanie światła,
- odporność na siły rozciągające i ścinające.
Licówki: wady
- trudno je naprawić; przy uszkodzeniu często trzeba wymienić całą licówkę,
- wymagają dużej precyzji technicznej,
- wyższy koszt,
- nie są dobrym rozwiązaniem przy bruksizmie.
Bonding, licówki kompozytowe i bonding brzegów
Pacjenci często używają tych nazw zamiennie. Bonding brzegów siecznych to „łatka” na drobne ukruszenia i starcia krawędzi. Licówki kompozytowe pokrywają całą przednią powierzchnię zęba i dają efekt zbliżony do licówek porcelanowych.
Wskazania i przeciwwskazania
Licówki: kiedy
- przebarwienia, które nie reagują na wybielanie (np. po tetracyklinie),
- nieprawidłowy kształt i proporcje zębów,
- szpary między zębami,
- wydłużenie zębów i poprawa linii brzegów,
- rozległe złamania lub ubytki szkliwa,
- wady rozwojowe zębów.
Licówki: kiedy nie
- bruksizm,
- problemy ze zgryzem,
- za mało szkliwa do klejenia,
- choroba przyzębia i słaba higiena,
- ciężka fluoroza,
- zęby mleczne lub rozwijające się zęby stałe.
Bonding: kiedy
- przebarwienia, w tym po tetracyklinie,
- małe lub krótkie zęby,
- lekkie nierówności, gdy pacjent nie chce ortodoncji,
- niedorozwój szkliwa,
- ukruszone i starte zęby,
- szpary między zębami przednimi.
Bonding: kiedy nie
Podobnie jak przy licówkach: silne zaciskanie i zgrzytanie, zgryz krzyżowy lub na styk, duża ekspozycja zębiny, choroba przyzębia i wysokie ryzyko próchnicy, ciężka fluoroza, rozwijające się zęby.
Najczęstsze pytania
Czy bonding niszczy zęby? Prawidłowo wykonany nie. Zobacz czy bonding niszczy zęby.
Porcelana czy kompozyt: co trwalsze? Porcelana. Szczegóły w tekście licówki porcelanowe czy kompozytowe.
