Krótka odpowiedź: klej do protez poprawia utrzymanie i komfort, zwłaszcza protezy dolnej. Najpopularniejsze są kremy, które trzymają mocno przez wiele godzin. Proszki są lżejsze i neutralne w smaku, ale słabiej działają przy suchości w ustach. Paski i wkładki są czyste w użyciu, a materiały termoplastyczne wypełniają przestrzeń pod protezą na dłużej. Klej stosuj oszczędnie: nadmiar, szczególnie kleju z cynkiem, może szkodzić. Jeśli potrzebujesz coraz więcej kleju, proteza prawdopodobnie przestała pasować i wymaga podścielenia lub wymiany.
Czym są kleje do protez
To materiały pomocnicze, które stabilizują protezę w ustach. Pod wpływem śliny pęcznieją i wypełniają przestrzeń między protezą a dziąsłem, zwiększając przyczepność. Zawierają zwykle pochodne celulozy (np. karboksymetylocelulozę sodową, metylocelulozę) i polimery.
Rodzaje klejów do protez
Kremy
Najczęściej wybierane, w wygodnych tubkach. Nakłada się je na wilgotną powierzchnię protezy.
Zalety:
- proteza jest stabilniejsza podczas żucia,
- lepiej dopasowują się do dziąseł, ograniczając tarcie i podrażnienia,
- pełną siłę osiągają po kilku godzinach i trzymają długo.
Wady:
- trudno je dokładnie usunąć z protezy,
- przy nadmiarze lub złym nałożeniu mogą zostawiać nieprzyjemny smak,
- nadmierne stosowanie może szkodzić zdrowiu jamy ustnej.
Proszki
Posypuje się nimi wilgotną protezę w miejscach styku z dziąsłem. Tworzą cieńszą warstwę niż kremy, ale dobrze trzymają.
Zalety: po kontakcie ze śliną znacznie zwiększają objętość, są bez smaku i zapachu, dają naturalne odczucie.
Wady: zależą od ilości i jakości śliny, więc słabo działają przy suchości w ustach; łatwo się rozsypują.
Paski
Nie rozpuszczają się w ślinie, więc są dobre przy nadmiernym ślinieniu. Można je nakładać miejscowo.
Zalety: miejscowa stabilizacja, łatwe czyszczenie i wymiana, dłużej utrzymują się w ustach.
Wady: mogą zmieniać zgryz protezy, długotrwale uciskać wyrostek zębodołowy, czasem trzymają za słabo.
Wkładki
Zalety: czyste w użyciu, bez rozmazywania, można je przyciąć i nałożyć miejscowo, odporne na wodę, łatwe do usunięcia.
Wady: mogą wpływać na zgryz i dopasowanie protezy, dawać uczucie ucisku na wrażliwych dziąsłach, czasem zmieniać smak.
Materiały termoplastyczne
Mięknieją pod wpływem ciepła i po uformowaniu wypełniają przestrzeń pod protezą.
Zalety: nie rozpuszczają się, amortyzują i zapobiegają obcieraniu, wystarczają na dłużej niż jeden dzień.
Wady: trzeba je zmiękczyć w gorącej wodzie przed użyciem, źle uformowane mogą uciskać, nie pasują do wszystkich protez.
Jak wybrać klej
- siła trzymania: kremy i proszki wyraźnie poprawiają utrzymanie protez całkowitych, szczególnie dolnych,
- forma: krem do codziennego użycia, proszek przy wrażliwości na smak, paski przy nadmiernym ślinieniu,
- skład: wybieraj biozgodne kleje; przy częstym stosowaniu rozważ wersję bez cynku,
- smak i konsystencja: dostępne są wersje neutralne i smakowe.
Proteza dolna i górna
Proteza dolna ma mniejszą powierzchnię przylegania, a język ją porusza, dlatego zwykle potrzebuje mocniejszego kleju. Proteza górna ma większą powierzchnię i trzyma się dzięki podciśnieniu, ale gdy się poluzuje, pod spód dostaje się powietrze i ślina.
Zanik kości
Przy umiarkowanym zaniku kości mocniejsze kremy pomagają ustabilizować protezę. Przy dużym zaniku klej często nie wystarcza. Wtedy warto rozważyć protezę opartą na implantach, zobacz proteza na implantach i czy implanty zapobiegają zanikowi kości.
W polskich aptekach kleje do protez oferuje kilka marek, w tym wersje bez cynku.
Jak stosować klej
Krem
- Wyczyść i osusz protezę.
- Nałóż kilka małych pasków lub kropek kremu, nie przy samym brzegu.
- Przepłucz usta, załóż protezę i przytrzymaj kilka sekund z zaciśniętymi zębami.
Proszek
Posyp cienką warstwą wilgotną powierzchnię protezy, która styka się z dziąsłem. Nie przekraczaj zalecanej ilości i usuń nadmiar przed założeniem.
Paski i wkładki
Powierzchnia protezy musi być sucha. Pasek lub wkładkę lekko zwilż, ale nie mocz, i ułóż zgodnie z instrukcją.
Materiał termoplastyczny
Przed użyciem włóż zamkniętą tubkę na kilka minut do gorącej, ale nie wrzącej wody, żeby materiał zmiękł, i postępuj zgodnie z instrukcją.
Ważne zasady
- czytaj instrukcję, a w razie wątpliwości zapytaj dentystę,
- jeśli klej wypływa spod protezy, nakładasz go za dużo,
- długotrwałe nadużywanie klejów z cynkiem może prowadzić do zaburzeń neurologicznych (np. drętwienia i mrowienia kończyn); jeśli je zauważysz, przerwij stosowanie i skonsultuj się z lekarzem,
- jeśli zużywasz coraz więcej kleju, dziąsła się zmieniły i proteza wymaga sprawdzenia.
Jak usuwać klej
- Przepłucz usta ciepłą wodą, żeby klej zmiękł.
- Delikatnie zdejmij protezę ruchem kołyszącym.
- Wyczyść protezę miękką szczoteczką i ciepłą wodą, a resztki kleju z dziąseł usuń wilgotnym gazikiem lub miękką szczoteczką.
Tabletki do czyszczenia protez (np. z nadtlenkami) skutecznie pomagają usunąć resztki kleju.
Naturalne zamienniki
Żel aloesowy, olej kokosowy czy pasta ze skrobi kukurydzianej mogą chwilowo pomóc, ale trzymają znacznie słabiej niż kleje apteczne.
Jak utrzymać protezę bez kleju
- dobre dopasowanie: dobrze dopasowana proteza wymaga mniej kleju; regularne kontrole i podścielanie są kluczowe,
- technika żucia: żuj równomiernie po obu stronach i krój jedzenie na mniejsze kawałki,
- nawodnienie: odpowiednia ilość śliny poprawia przyleganie,
- ćwiczenia mięśni policzków i języka, zgodnie z zaleceniem dentysty,
- dbanie o protezę: czyszczenie miękką szczoteczką i unikanie gorącej wody, która może ją odkształcić.
Jeśli proteza mimo kleju się rusza, zobacz kiedy potrzebny jest implant: 8 sygnałów i All-on-X.
