Krótka odpowiedź: głębokie czyszczenie zębów, czyli skaling poddziąsłowy z wygładzaniem korzeni (czasem nazywany kiretażem zamkniętym), to niechirurgiczne leczenie paradontozy. Lekarz usuwa kamień i bakterie z kieszonek pod dziąsłem i wygładza powierzchnię korzeni, żeby dziąsło mogło ponownie do nich przylgnąć. Zabieg wykonuje się zwykle w znieczuleniu, a całe uzębienie oczyszcza się w 1–4 godziny, często w kilku wizytach. Po leczeniu przejściowa nadwrażliwość jest częsta, a kieszonki zwykle płycieją o 1–2 mm. Bez wizyt podtrzymujących co 3–4 miesiące bakterie wracają w ciągu kilku tygodni.
Czym jest głębokie czyszczenie
To kompleksowe, niechirurgiczne leczenie, które zatrzymuje postęp choroby dziąseł. We wczesnym zapaleniu dziąseł czasem wystarcza jedna sesja, przy paradontozie zwykle potrzeba kilku. Zobacz skaling czy higienizacja.
Kiedy jest potrzebne
- gdy kieszonki dziąsłowe mają ponad 4 mm,
- przy zaniku kości lub recesji dziąseł,
- przy przewlekłym krwawieniu, obrzęku i stanie zapalnym dziąseł,
- gdy kamień poddziąsłowy i bakterie niszczą powierzchnię korzenia,
- gdy szorstkie korzenie sprzyjają odkładaniu płytki i utracie przyczepu.
Zobacz stadia paradontozy.
Jak przebiega zabieg
- Badanie: lekarz mierzy głębokość kieszonek sondą i ocenia kość na zdjęciu RTG.
- Znieczulenie miejscowe.
- Skaling ultradźwiękowy: końcówka drgająca z dużą częstotliwością rozbija twardy kamień pod dziąsłem, a strumień wody wypłukuje resztki.
- Narzędzia ręczne (kirety): lekarz dokładnie zeskrobuje z korzenia resztki kamienia i warstwę toksyn bakteryjnych.
- Wygładzanie korzeni: oczyszczona, gładka powierzchnia korzenia ułatwia ponowne przyleganie dziąsła.
- Płukanie i oczyszczenie pola zabiegowego.
W trudno dostępnych miejscach (rozwidlenia korzeni, wklęsłości) najlepsze efekty daje połączenie narzędzi ultradźwiękowych i ręcznych. Niektóre gabinety stosują też lasery (np. Er:YAG) jako uzupełnienie.
Pielęgnacja po zabiegu
- przez pierwsze 24 godziny szczotkuj delikatnie miękką szczoteczką i ostrożnie nitkuj,
- płucz usta płynem z chlorheksydyną (jeśli lekarz zaleci) lub ciepłą wodą z solą,
- przy nadwrażliwości stosuj pastę do zębów wrażliwych, zobacz pasta do zębów wrażliwych,
- nie pal i nie pij alkoholu przez co najmniej 48–72 godziny,
- przez pierwsze dwa dni unikaj ostrych, twardych, kwaśnych, bardzo gorących i zimnych potraw.
Po ustąpieniu znieczulenia jedz chłodne i miękkie rzeczy, np. jogurt, jajecznicę. Pomocna jest dieta bogata w witaminy A i C oraz kwasy omega-3.
Ból i nadwrażliwość po zabiegu
Przejściowa nadwrażliwość korzeni zdarza się u większości pacjentów i zwykle mija sama w ciągu kilku tygodni. Ból podczas zabiegu zależy od progu bólu i zaawansowania choroby; dzięki znieczuleniu jest zwykle niewielki. Zobacz też czy zabieg na dziąsłach boli.
Jak często powtarzać
Badania i wytyczne wskazują na wizyty podtrzymujące co 3–4 miesiące jako punkt wyjścia. Krótsze odstępy wiążą się z mniejszym ryzykiem nawrotu i utraty zębów. Częstsze wizyty mogą być potrzebne przy paleniu, cukrzycy, dużej ilości płytki i resztkowych kieszonkach. Na każdej wizycie lekarz ocenia kieszonki, krwawienie, płytkę i stan ogólny i dostosowuje plan.
Ile trwa i ile utrzymuje się efekt
Lekarze poświęcają na zabieg sporo czasu i uwagi, więc oczyszczenie całego uzębienia zajmuje 1–4 godziny, zależnie od zakresu. Bakterie mogą odbudować kolonie w ciągu 4–8 tygodni, a bez kontroli ich liczba stale rośnie. Dlatego kluczowe są higiena domowa i wizyty podtrzymujące.
Koszt
Cena zależy od liczby zębów lub ćwiartek łuku, głębokości kieszonek i liczby wizyt. Leczenie paradontozy zwykle nie jest objęte gwarancją przy leczeniu protetycznym, więc warto je zakończyć przed implantami czy koronami.
Zalety i wady
Zalety:
- usuwa płytkę i kamień z kieszonek 4 mm i głębszych,
- zmniejsza głębokość kieszonek i ryzyko ponownej kolonizacji bakterii,
- usuwa toksyny bakteryjne z powierzchni korzenia,
- cienkie końcówki i kirety docierają do trudnych miejsc,
- ułatwia gojenie tkanek.
Wady:
- przy głębokich kieszonkach jedna sesja może nie wystarczyć, a pojedyncza wizyta trwa 60–90 minut,
- dźwięk i drgania ultradźwięków bywają nieprzyjemne, możliwa jest przejściowa nadwrażliwość,
- efekt bardzo zależy od doświadczenia lekarza,
- osoby z rozrusznikiem lub wysokim ryzykiem zapalenia wsierdzia wymagają szczególnych środków ostrożności.
Efekty przed i po
W ciągu kilku tygodni kieszonki o głębokości 4 mm i więcej płycieją zwykle o 1–2 mm, a przyczep dziąsła się poprawia. Obrzęknięte, zakażone kieszonki zmniejszają się, a dziąsła mocniej przylegają do zębów.
Szpary między zębami po zabiegu
Gdy ustępuje obrzęk, brodawki dziąsłowe tracą sztuczną „objętość”, którą dawały złogi, i między zębami mogą pojawić się szpary. To efekt gojenia, nie uszkodzenia.
Najczęstsze pytania
Czy nadwrażliwość po zabiegu jest normalna? Tak, występuje u wielu pacjentów i zwykle mija samoistnie. W ciągu 2–3 tygodni dziąsła się goją, a tkanki wokół korzenia się napinają.
