Krótka odpowiedź: tak, zgrzytanie zębami (bruksizm) z czasem niszczy zęby. Ciągły nacisk i tarcie ścierają szkliwo, skracają i spłaszczają zęby, powodują pęknięcia i złamania, zwiększają nadwrażliwość i ryzyko próchnicy. Bruksizm może też wywoływać ból stawu skroniowo-żuchwowego, poranne bóle głowy i przerost mięśni żwaczy. Podstawą ochrony jest szyna na noc, a leczenie obejmuje redukcję stresu, korektę zgryzu i odbudowę zniszczonych zębów.
Czym jest bruksizm
To mimowolne zgrzytanie, zaciskanie lub „mielenie” zębami, często bez świadomości pacjenta, zwłaszcza w nocy. Najczęstsze przyczyny to stres i napięcie. Przyczynić się mogą też wady zgryzu.
Objawy zgrzytania zębami
- ścieranie szkliwa,
- pęknięcia i złamania zębów,
- skrócenie zębów,
- większe ryzyko próchnicy,
- ból, ucisk lub ograniczona ruchomość żuchwy,
- asymetria twarzy i bóle głowy.
Jak zgrzytanie niszczy zęby
Ciągły nacisk i tarcie ścierają szkliwo. Im dłużej bruksizm trwa bez leczenia, tym większe szkody: zęby mogą się ukruszyć, pęknąć, a nawet zacząć się ruszać.
- Ścieranie szkliwa: cieńsze szkliwo zwiększa nadwrażliwość na ciepło i zimno. Zobacz nadwrażliwość zębów.
- Pęknięcia i złamania: od mikropęknięć po całkowite złamania.
- Skrócenie zębów: zęby stają się płaskie i krótsze.
- Większe ryzyko próchnicy: odsłonięta zębina jest mniej odporna.
- Zmiany ustawienia zębów: stały nacisk może przesuwać zęby.
Bruksizm niszczy też uzupełnienia: licówki, korony i bonding. Dlatego przy leczeniu protetycznym lekarz często zaleca szynę.
Skutki dla stawu skroniowo-żuchwowego
- trzaski i przeskakiwanie przy otwieraniu i zamykaniu ust,
- ból, ucisk i ograniczona ruchomość żuchwy,
- sztywność mięśni po przebudzeniu,
- z czasem zmiany w stawie,
- blokowanie się żuchwy.
Bóle głowy i twarzy
Mięśnie żuchwy męczą się przez całą noc, a są połączone z wieloma mięśniami twarzy i głowy. Skutkiem mogą być:
- napięciowe bóle głowy,
- ból skroni i czoła,
- asymetria twarzy przez przerost mięśni żwaczy,
- ucisk i ból w okolicy uszu.
Leczenie bruksizmu
Leczenie zależy od przyczyny i nasilenia:
- redukcja stresu: medytacja, ćwiczenia oddechowe, zmiany w rytmie snu,
- szyna relaksacyjna na noc, która chroni zęby i odciąża mięśnie, zobacz szyna na zgrzytanie zębami,
- ortodoncja lub odbudowa protetyczna, jeśli problemem jest rozkład sił w zgryzie.
Więcej sposobów: jak przestać zgrzytać zębami.
Czy da się odwrócić skutki zgrzytania?
Utraconego szkliwa nie da się odzyskać, ale zniszczone zęby można odbudować. Im wcześniej, tym prostsze leczenie. Lekarz stosuje wypełnienia, bonding, korony lub licówki, które przywracają kształt i funkcję zębów. Zobacz czy korony zębowe są na stałe. Odbudowa bez szyny skończy się jednak szybkim zniszczeniem nowych uzupełnień.
Długoterminowe ryzyko
- większe ryzyko utraty zębów,
- zwyrodnienie stawu skroniowo-żuchwowego,
- przerost mięśni twarzy,
- zaburzenia snu i bezsenność,
- zmęczenie i problemy z koncentracją w ciągu dnia.
Kiedy iść do dentysty
Jeśli rano bolą Cię zęby lub żuchwa, masz poranne bóle głowy, partner słyszy zgrzytanie w nocy albo widzisz starte brzegi zębów. Regularne kontrole pozwalają wychwycić bruksizm wcześnie, zanim zrobi duże szkody.
